ผู้เขียน
โรงพยาบาลธนบุรี
ให้ Ai ช่วยสรุปบทความนี้
สำหรับคนที่อาการน้อยถึงปานกลางและไม่ค่อยรำคาญ แนวทาง EAU แนะนำให้เฝ้าดูอาการ (Watchful Waiting) ควบคู่กับคำแนะนำเรื่องพฤติกรรม NHS ก็บอกว่าถ้าอาการยังไม่สร้างปัญหามาก แพทย์มักให้ลองปรับพฤติกรรมก่อน การเฝ้าดูจึงเป็นการรักษาแบบหนึ่ง เพราะแนวทาง EAU ยังให้นัดกลับมาประเมินเป็นระยะว่าอาการแย่ลงไหม สิ่งที่ NHS แนะนำให้ลองทำมีดังนี้
NHS ระบุว่าแพทย์มักให้จดบันทึกอย่างน้อย 3 วัน ว่าดื่มเท่าไร ปัสสาวะบ่อยแค่ไหน และครั้งละเท่าไร ลองดูตัวอย่างสมมติ 3 คืนติดกันลุก 3, 2 และ 4 ครั้ง รวม 9 ครั้ง หาร 3 ได้เฉลี่ย 3 ครั้งต่อคืน ถ้าคืนที่ลุก 4 ครั้งคือคืนที่ดื่มกาแฟหลังมื้อเย็น ก็ได้เบาะแสที่ปรับได้ทันที แทนตัวเลขของคุณเองแล้วนำบันทึกไปให้แพทย์ดู
เมื่ออาการปานกลางถึงรุนแรง NHS ระบุว่าแพทย์อาจให้ยา แบ่งได้ 3 กลุ่ม กลุ่มแรกช่วยให้ปัสสาวะออกง่ายขึ้น เช่น ยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ (Alpha Blocker) กลุ่มที่สองช่วยเรื่องปวดบ่อยหรือปวดกะทันหัน กลุ่มที่สามคือยาลดขนาดต่อม (5-Alpha Reductase Inhibitor: 5-ARI) ซึ่งแนวทาง EAU ใช้ในผู้ที่อาการปานกลางถึงรุนแรงและเสี่ยงที่อาการจะแย่ลง เช่น ต่อมลูกหมากใหญ่กว่า 40 มิลลิลิตร
ยาทุกกลุ่มมีผลข้างเคียง เรื่องที่ผู้ชายถามน้อยแต่กังวลมากคือการหลั่ง งานทบทวนของ DeLay และคณะใน Translational Andrology and Urology ปี 2016 ระบุว่ายากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์บางตัวทำให้หลั่งไม่ออกได้ และพบมากขึ้นเมื่อใช้ร่วมกับยาลดขนาดต่อม ส่วนแนวทาง AUA ปี 2026 ระบุว่าการรักษาที่ไม่ใช่หัตถการควรเลือกผ่านการตัดสินใจร่วมกันระหว่างแพทย์กับผู้ป่วย (Shared Decision-Making) โดยดูทั้งประสิทธิผล ความคงทน และผลข้างเคียง
ถ้ากินยาแล้วมีผลข้างเคียง อย่าหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง ให้แจ้งแพทย์ที่สั่งยา NHS ระบุว่าผู้ที่ใช้ยาจะมีนัดตรวจเป็นระยะเพื่อดูว่ายาได้ผลแค่ไหน ถ้าอยากรู้วันแพทย์ออกตรวจก่อนนัด เปิดดูตารางออกตรวจแพทย์ หรือโทรสายด่วน 1645
แนวทาง EAU ระบุว่ามักต้องผ่าตัดเมื่อผู้ป่วยมีปัสสาวะคั่งซ้ำหรือรักษาไม่หาย ปัสสาวะล้นไหลออกเอง หรือติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ ส่วน NHS บอกว่าแพทย์อาจเสนอผ่าตัดเมื่อยาไม่ช่วยหรืออาการรุนแรง พูดกันตรงๆ ขนาดต่อมอย่างเดียวไม่ใช่ตัวตัดสิน สิ่งที่แพทย์ชั่งคืออาการ ภาวะแทรกซ้อน และผลจากยาที่ลองแล้ว
NHS ระบุว่าวิธีที่พบบ่อยที่สุดคือการผ่าตัดผ่านท่อปัสสาวะ (Transurethral Resection of the Prostate: TURP) ซึ่งตัดเนื้อต่อมบางส่วนออกผ่านท่อเล็กๆ ยังมีวิธีอื่น เช่น ใช้เลเซอร์ กระแสไฟฟ้า ไอน้ำ หรือแรงฉีดน้ำ และการใส่อุปกรณ์เล็กถ่างท่อปัสสาวะ แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกคน แนวทาง AUA ปี 2026 อธิบายว่าการเลือกหัตถการต้องชั่งระหว่างประสิทธิผล ความคงทน และผลข้างเคียงเฉพาะของแต่ละวิธี
ตัวอย่างของการแลกคือเรื่องการหลั่ง งานทบทวนของ DeLay และคณะ ปี 2016 ระบุว่า TURP ทำให้การหลั่งผิดปกติราว 65% แต่ในผู้ชายที่เข้ารับ TURP ราว 30-35% มีปัญหานี้อยู่แล้วตั้งแต่ก่อนผ่าตัด ส่วนค่าใช้จ่ายยังไม่มีราคากลางของไทยที่ตรวจสอบได้ ตัวเลขต่างกันตามวิธี วันนอนโรงพยาบาล และสิทธิ์ของแต่ละคน หลักเดียวกับเวลาถามct scan ราคา คือขอให้แจกรายการว่ารวมอะไรบ้างก่อนตัดสินใจ
| ขั้น | มักใช้เมื่อ | สิ่งที่ทำ | เรื่องที่ต้องชั่ง | แหล่ง |
| เฝ้าดูอาการ | อาการน้อยถึงปานกลาง ไม่ค่อยรำคาญ | ปรับพฤติกรรม จดบันทึก นัดประเมินซ้ำ | อาการอาจค่อยๆ แย่ลงตามอายุ | แนวทาง EAU, NHS |
| ใช้ยา | อาการปานกลางถึงรุนแรง | ยาช่วยให้ปัสสาวะออกง่าย ยาลดปวดบ่อย ยาลดขนาดต่อม | ผลข้างเคียง เช่น หลั่งไม่ออก ต้องติดตามผล | NHS, แนวทาง EAU, DeLay 2016 |
| หัตถการและผ่าตัด | ยาไม่ช่วย อาการรุนแรง ปัสสาวะคั่งซ้ำ ติดเชื้อซ้ำ | TURP เลเซอร์ ไอน้ำ อุปกรณ์ถ่างท่อ | ประสิทธิผล ความคงทน ผลข้างเคียงเฉพาะวิธี | แนวทาง EAU, AUA 2026, NHS |
| อาการที่รอไม่ได้ | ปัสสาวะไม่ออกเลย ปัสสาวะเป็นเลือด เจ็บขณะปัสสาวะ | รีบพบแพทย์ ปัสสาวะไม่ออกเลยไปห้องฉุกเฉินหรือโทร 1669 | ไม่ควรรอดูอาการเอง | NHS |
ใช้ตารางนี้ตัดตัวเลือกเบื้องต้น ตัวเลขจริงต้องดูจากผลตรวจและการประเมินของแพทย์ที่ดูแลคุณ
NHS ให้รีบพบแพทย์โดยเร็วเมื่อมีอาการด้านล่าง เพราะอาจเป็นภาวะแทรกซ้อนหรือโรคอื่น ถ้าปัสสาวะไม่ออกเลย อย่ารอให้หายเอง ให้ไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดหรือโทร 1669
ถ้ายังไม่ถึงขั้นฉุกเฉิน การเตรียมคำถามไว้ก่อนช่วยให้คุยกับแพทย์ได้ตรงจุดขึ้น ลองใช้ 6 ข้อนี้
ข้อที่คนลืมบ่อยที่สุดคือข้อ 4 ผู้สูงอายุหลายคนกินยาโรคประจำตัวหลายตัว บางคนมีโรคหัวใจหรือเคยผ่าตัดหัวใจมาก่อน ซึ่งแพทย์ต้องรู้ก่อนวางแผนการรักษา โรงพยาบาลธนบุรีมีศูนย์รักษาเฉพาะทางหลายสาขาที่ประสานการดูแลร่วมกันเมื่อผู้ป่วยมีหลายโรค
ถ้าต้องการปรึกษา ค้นรายชื่อแพทย์ผู้ชำนาญการด้านโรคทางเดินปัสสาวะได้ในหน้าค้นหาแพทย์ของโรงพยาบาลธนบุรี แล้วนำบันทึกการปัสสาวะ 3 วันกับรายชื่อยาที่กินอยู่ไปด้วย
กลับไปที่คืนที่ต้องลุกเข้าห้องน้ำสามรอบ คำตอบไม่ได้อยู่ที่การรีบผ่าหรือทนต่อไป แต่อยู่ที่การรู้ว่าตัวเองอยู่ขั้นไหน เริ่มคืนนี้ได้ด้วยการจดการดื่มและการปัสสาวะ 3 วัน แล้วนำไปคุยกับแพทย์ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มตรงไหน ติดต่อโรงพยาบาลธนบุรี หรือโทร 0-2487-2000 และสายด่วน 1645 เพื่อสอบถามก่อนนัดหมาย
ไม่ได้ NHS ระบุว่าต่อมลูกหมากโตไม่ได้เกิดจากมะเร็ง และไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่อาการปัสสาวะลำบากอาจมาจากโรคอื่นที่ร้ายแรงกว่าได้ จึงควรให้แพทย์ตรวจแยกโรค ซึ่งอาจรวมการเจาะเลือดหาค่า PSA ร่วมกับการตรวจอื่นตามที่แพทย์เห็นว่าเหมาะสม
ไม่ต้อง NHS ระบุว่าต่อมลูกหมากโตไม่ได้ต้องรักษาเสมอไป ขึ้นกับว่าอาการรบกวนชีวิตแค่ไหน แนวทาง EAU แนะนำให้เฝ้าดูอาการในผู้ที่อาการน้อยถึงปานกลางและไม่ค่อยรำคาญ ส่วนการผ่าตัดมักพิจารณาเมื่อยาไม่ช่วย อาการรุนแรง ปัสสาวะคั่งซ้ำ หรือติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ
ไม่ควรหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง ถ้ามีผลข้างเคียงหรือรู้สึกว่าอาการดีขึ้นแล้ว ให้แจ้งแพทย์ที่สั่งยาก่อน NHS ระบุว่าผู้ที่ใช้ยาจะมีนัดตรวจเป็นระยะเพื่อดูว่ายาได้ผลแค่ไหน แพทย์จะประเมินว่าควรใช้ยาต่อ ปรับยา หรือพิจารณาทางอื่น
มีโอกาส งานทบทวนของ DeLay และคณะ ปี 2016 ระบุว่า TURP ทำให้การหลั่งผิดปกติราว 65% แต่ในผู้ชายที่เข้ารับ TURP ราว 30-35% มีปัญหานี้อยู่แล้วก่อนผ่าตัด ผลต่างกันตามวิธีหัตถการ จึงควรถามแพทย์ตรงๆ ก่อนตัดสินใจว่าวิธีที่แนะนำมีผลต่อการหลั่งอย่างไร
ขึ้นกับหลายปัจจัย และยังไม่มีราคากลางของไทยที่ตรวจสอบได้ ค่าใช้จ่ายต่างกันตามวิธีหัตถการ ผลตรวจก่อนผ่าตัด จำนวนวันนอนโรงพยาบาล และสิทธิ์การรักษาของแต่ละคน ทางที่ได้ตัวเลขจริงคือขอประเมินค่าใช้จ่ายจากโรงพยาบาลหลังแพทย์วางแผนการรักษาแล้ว และถามว่ารวมค่าแพทย์หรือไม่
โปรแกรมตรวจภูมิแพ้ Skin Test และ IgE 45 ชนิด
วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่
โปรแกรมตรวจสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ Active Senior 60+
แพ็กเกจตรวจสุขภาพผู้ป่วยเบาหวาน
แพ็กเกจ TMS กระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็ก
วัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี สำหรับผู้ใหญ่