โรคเอ็นข้อมืออักเสบ (De Quervain’s Disease)

ผู้เขียน

โรงพยาบาลธนบุรี

วันที่ 07/10/2026

ให้ Ai ช่วยสรุปบทความนี้

ChatGPT

Claude

Grok

Gemini

Perplexity

โรคเอ็นข้อมืออักเสบ De Quervain คืออะไร ทำไมจึงปวดตรงโคนนิ้วโป้ง

ลองนึกภาพเส้นเอ็นที่ช่วยขยับนิ้วหัวแม่มือเป็นเส้นเชือกที่ต้องเลื่อนไปมาอยู่ในช่องแคบ ๆ บริเวณข้อมือ ปกติเส้นเอ็นจะเคลื่อนไหวได้อย่างราบรื่น แต่เมื่อบริเวณปลอกหุ้มเอ็นเกิดการอักเสบและบวม พื้นที่สำหรับการเคลื่อนตัวจะลดลง การกำมือ หนีบนิ้ว บิดข้อมือ หรือกางนิ้วหัวแม่มือจึงทำให้เกิดแรงเสียดสีและกระตุ้นอาการปวดได้ง่าย

De Quervain tenosynovitis เป็นภาวะเจ็บปวดที่กระทบเส้นเอ็นบริเวณข้อมือฝั่งนิ้วหัวแม่มือ และมักปวดชัดเมื่อหมุนข้อมือ จับสิ่งของ หรือกำมือ ขณะที่บทความจากศูนย์กายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดลอธิบายถึงการใช้งานข้อมือซ้ำ ๆ ซึ่งทำให้เกิดการเสียดสีระหว่างเอ็นกับปลอกหุ้มเอ็น จนนำไปสู่อาการปวดบริเวณข้อมือด้านนอกฝั่งนิ้วหัวแม่มือ

จึงไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่ยกของหนักทุกวันถึงจะมีอาการได้ งานที่ดูเบาแต่ทำซ้ำเป็นเวลานาน เช่น ใช้เมาส์ พิมพ์งาน เลื่อนหน้าจอโทรศัพท์ ทำอาหาร ใช้ไขควง บิดผ้า หรืออุ้มเด็ก ก็อาจทำให้อาการที่มีอยู่เดิมถูกกระตุ้นมากขึ้นได้

ใครบ้างที่มีโอกาสเจออาการนี้ได้บ่อย

De Quervain พบได้ในคนหลายกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ที่ต้องใช้มือและข้อมือในรูปแบบเดิมซ้ำ ๆ ใน Content Brief ระบุกลุ่มที่พบได้บ่อย เช่น ผู้หญิงวัยทำงาน หญิงตั้งครรภ์หรือคุณแม่ลูกอ่อน พนักงานออฟฟิศ แม่บ้าน แม่ครัว และผู้ที่ทำงานช่าง ข้อมูลจาก Mayo Clinic ยังระบุปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเสี่ยง ได้แก่ อายุประมาณ 30–50 ปี การตั้งครรภ์และให้นมบุตร การดูแลทารก และกิจกรรมหรืออาชีพที่มีการเคลื่อนไหวมือและข้อมือซ้ำ ๆ

ในคุณแม่ลูกอ่อน ภาพที่พบได้บ่อยคือการสอดมือใต้ตัวลูกแล้วใช้นิ้วโป้งกางรับน้ำหนัก ขณะที่ข้อมืออยู่ในมุมที่เกร็ง เมื่อทำซ้ำหลายครั้งต่อวัน ข้อมือที่เริ่มระคายเคืองอยู่แล้วอาจยิ่งปวด ส่วนคนทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ ปัญหาอาจไม่ได้มาจากการพิมพ์เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการจับเมาส์ การใช้โทรศัพท์ และกิจกรรมหลังเลิกงานที่ใช้มือซ้ำต่อเนื่องโดยแทบไม่ได้พัก

4 สัญญาณที่ชวนสงสัยว่าอาจเป็นเอ็นข้อมืออักเสบ

ปวดตรงข้อมือฝั่งนิ้วหัวแม่มือ

ตำแหน่งปวดเป็นเบาะแสสำคัญ อาการมักอยู่ใกล้โคนนิ้วหัวแม่มือหรือด้านนอกของข้อมือ บางคนเริ่มจากตึง ๆ หรือเจ็บเฉพาะตอนใช้งาน ก่อนจะรู้สึกชัดขึ้นเรื่อย ๆ หากกดบริเวณดังกล่าวแล้วเจ็บ หรือปวดเมื่อขยับนิ้วโป้งร่วมกับข้อมือ ควรสังเกตอาการต่อเนื่องมากกว่ามองว่าเป็นเพียงอาการเมื่อยทั่วไป

ปวดร้าวขึ้นไปทางท่อนแขน

เมื่ออาการมากขึ้น ความปวดอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่โคนนิ้วโป้ง แต่ร้าวไปตามข้อมือหรือท่อนแขน ทำให้การหยิบของ การเปิดประตู หรือการจับแก้วน้ำไม่คล่องเหมือนเดิม เมื่อไม่ได้รับการดูแล อาการปวดสามารถกระจายไปยังนิ้วหัวแม่มือ ท่อนแขน หรือทั้งสองบริเวณได้

เจ็บชัดเมื่อบิด หมุน กำ หรือยกของ

ท่าที่กระตุ้นอาการมักเป็นท่าที่ต้องใช้แรงจากนิ้วโป้งร่วมกับการเคลื่อนไหวของข้อมือ เช่น บิดผ้า เปิดฝาขวด หมุนลูกบิดประตู จับกระทะ ใช้เครื่องมือช่าง หรืออุ้มเด็ก หากทุกครั้งที่ทำท่าเหล่านี้มีอาการปวดตำแหน่งเดิมซ้ำ ๆ ควรลดกิจกรรมที่กระตุ้นอาการและประเมินว่าความปวดกำลังรบกวนชีวิตประจำวันมากขึ้นหรือไม่

บวม ตึง หรือรู้สึกขยับนิ้วโป้งและข้อมือไม่คล่อง

บางคนมีอาการบวมบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือร่วมด้วย และอาจรู้สึกเหมือนนิ้วโป้งเคลื่อนไหวไม่ลื่น มีอาการติดหรือสะดุด การบวมใกล้ฐานนิ้วหัวแม่มือและความลำบากในการเคลื่อนไหวนิ้วโป้งกับข้อมือขณะจับหรือหนีบของ เป็นอาการที่พบได้ในภาวะนี้

ปวดข้อมือแบบนี้ตรวจอย่างไร ต้องเอกซเรย์ทุกคนหรือไม่

การวินิจฉัยเริ่มจากเรื่องพื้นฐานที่สุด คือฟังว่าอาการเกิดตรงไหน เริ่มเมื่อไร มีท่าใดกระตุ้น และงานหรือกิจกรรมในแต่ละวันใช้มือแบบใด จากนั้นแพทย์จะตรวจบริเวณข้อมือและนิ้วหัวแม่มือ เพื่อดูตำแหน่งกดเจ็บ อาการบวม และการเคลื่อนไหว

การทดสอบที่มักถูกพูดถึงคือ Finkelstein test ซึ่งเป็นการจัดนิ้วหัวแม่มือและข้อมือในท่าที่ทำให้เอ็นบริเวณดังกล่าวถูกดึง หากเกิดอาการปวดบริเวณข้อมือฝั่งนิ้วหัวแม่มือจะช่วยสนับสนุนการวินิจฉัย อย่างไรก็ตาม การลองทดสอบเองไม่ควรใช้แทนการวินิจฉัยจากแพทย์ เพราะอาการปวดข้อมือมีสาเหตุอื่นได้เช่นกัน

การตรวจภาพ เช่น เอกซเรย์ โดยทั่วไปไม่จำเป็นสำหรับการวินิจฉัย De Quervain โดยตรง ส่วนบทความจากโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ก็ระบุในทิศทางเดียวกันว่าการวินิจฉัยมักอาศัยการตรวจมือและอาการ ไม่จำเป็นต้องเอกซเรย์หรือเจาะตรวจทางห้องปฏิบัติการทุกราย ทั้งนี้แพทย์อาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมเมื่อมีเหตุให้สงสัยภาวะอื่น

สามารถดูรายชื่อแพทย์ของศูนย์กระดูกและข้อได้ที่ หน้าแพทย์ประจำศูนย์กระดูกและข้อ เพื่อใช้ประกอบการวางแผนนัดหมาย

รักษาโรคเอ็นข้อมืออักเสบอย่างไร ต้องผ่าตัดหรือไม่

คำถามที่คนกังวลมากที่สุดมักเป็น “ต้องผ่าตัดไหม” แต่ในความเป็นจริง แนวทางรักษามักเริ่มจากวิธีที่ไม่ใช่การผ่าตัดก่อน โดยเป้าหมายคือช่วยลดการอักเสบ ลดการเสียดสี และให้เส้นเอ็นได้พักจากกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ วิธีที่เหมาะกับแต่ละคนขึ้นอยู่กับความรุนแรง ระยะเวลาที่เป็น ลักษณะงาน โรคประจำตัว และผลจากการรักษาที่ผ่านมา

พักและปรับวิธีใช้มือ

ช่วงที่กำลังปวด การฝืนทำท่าเดิมซ้ำ ๆ มักทำให้อาการถูกกระตุ้น สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การหยุดใช้มือทุกอย่าง แต่เป็นการลดกิจกรรมที่ทำให้เจ็บ ปรับท่าจับ ยก หรืออุ้ม และกระจายน้ำหนักให้ข้อมือไม่ต้องรับแรงในมุมเดิมตลอดเวลา

อุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้วหัวแม่มือ

แพทย์อาจแนะนำอุปกรณ์พยุงหรือ splint เพื่อช่วยจำกัดการเคลื่อนไหวบางท่า ทำให้เอ็นได้พัก Mayo Clinic ระบุว่าการใส่อุปกรณ์พยุงให้ข้อมือและนิ้วหัวแม่มืออยู่ในตำแหน่งเหมาะสมเป็นหนึ่งในแนวทางรักษาที่ใช้กัน โดยควรเลือกชนิดและระยะเวลาการใส่ตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์

ยาบรรเทาปวดและลดการอักเสบ

ในบางรายแพทย์อาจพิจารณายากลุ่มลดปวดหรือต้านการอักเสบตามความเหมาะสม ไม่ควรซื้อยารับประทานต่อเนื่องเองเป็นเวลานาน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว ใช้ยาหลายชนิด ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เพราะการเลือกยาควรคำนึงถึงความปลอดภัยเฉพาะบุคคล

การฉีด corticosteroid

หากอาการยังไม่ดีขึ้น แพทย์อาจพิจารณาฉีด corticosteroid บริเวณปลอกหุ้มเอ็นเพื่อลดการอักเสบ การฉีดยาเป็นหนึ่งในทางเลือกการรักษา และผู้ที่เริ่มรักษาในช่วงต้นจำนวนมากตอบสนองได้ดี โดยทั่วไปไม่ควรฉีดซ้ำหลายครั้งโดยไม่มีการประเมินจากแพทย์

การผ่าตัดเมื่อรักษาวิธีอื่นแล้วยังไม่ดีขึ้น

การผ่าตัดมักถูกพิจารณาในรายที่อาการมากหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบไม่ผ่าตัด หลักการคือเปิดหรือขยายปลอกหุ้มเอ็นที่คับ เพื่อให้เส้นเอ็นเคลื่อนไหวได้อิสระขึ้น การผ่าตัดโดยทั่วไปเป็นหัตถการผู้ป่วยนอก และหลังผ่าตัดอาจมีการแนะนำเรื่องการพัก การฟื้นฟู และการกลับไปใช้มือในกิจวัตรประจำวันอย่างเหมาะสม

ดูแลตัวเองอย่างไรระหว่างมีอาการ และลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ

สิ่งที่ควรเริ่มทำคือหาว่า “ท่าไหนทำให้ปวด” เพราะแต่ละคนมีตัวกระตุ้นไม่เหมือนกัน บางคนเจ็บตอนอุ้มลูก บางคนเจ็บตอนใช้เมาส์ บางคนเจ็บตอนทำอาหาร เมื่อรู้ตัวกระตุ้นแล้วจึงค่อยปรับ เช่น ใช้สองมือช่วยยกของ หลีกเลี่ยงการกางนิ้วโป้งรับน้ำหนักมากเกินไป เปลี่ยนวิธีจับโทรศัพท์ หรือพักมือเป็นช่วง ๆ ระหว่างงานที่ต้องทำซ้ำ

การประคบเย็นอาจช่วยลดอาการปวดและบวมในช่วงที่มีการอักเสบได้ ส่วนการยืดหรือออกกำลังกายควรทำอย่างเหมาะสมกับระยะอาการ ไม่ควรฝืนจนปวดเพิ่ม หากอาการเรื้อรังหรือไม่แน่ใจว่าควรบริหารแบบใด การประเมินโดยแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดจะช่วยให้เลือกท่าที่เหมาะกับปัญหาและกิจกรรมของแต่ละคนมากกว่า

สำหรับคนทำงานหน้าจอ การพักไม่ได้หมายถึงหยุดงานนานเสมอไป การเปลี่ยนงานมือสั้น ๆ วางมือให้ข้อมืออยู่ในแนวธรรมชาติ และไม่จับเมาส์หรือโทรศัพท์แน่นเกินจำเป็น ก็ช่วยลดการใช้งานซ้ำต่อเนื่องได้ ส่วนคุณแม่ลูกอ่อนอาจลองใช้แขนและลำตัวช่วยรับน้ำหนักลูกมากขึ้น แทนการให้นิ้วโป้งและข้อมือรับแรงอยู่จุดเดียว

เมื่อไรควรไปพบแพทย์

ถ้าปวดเพียงเล็กน้อยหลังใช้งานและดีขึ้นเมื่อพัก อาจเริ่มจากลดกิจกรรมที่กระตุ้นและสังเกตอาการ แต่หากปวดต่อเนื่องหลายวัน อาการมากขึ้น มีบวมชัด ขยับนิ้วหรือข้อมือลำบาก จับของไม่มั่นคง หรืออาการเริ่มรบกวนงานและการใช้ชีวิต ควรเข้ารับการประเมิน โดยเฉพาะเมื่อพักและหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้เจ็บแล้วยังไม่ดีขึ้น Mayo Clinic แนะนำให้พบผู้เชี่ยวชาญเมื่อยังมีอาการปวดหรือมีปัญหาในการใช้นิ้วหัวแม่มือหลังจากลองพักและหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระตุ้นแล้ว

ผู้ที่ต้องการปรึกษาเรื่องอาการปวดข้อมือสามารถดูรายละเอียด ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลธนบุรี โดยหน้าเว็บไซต์ระบุเวลาบริการวันจันทร์–อาทิตย์ 07.00–20.00 น. และแนะนำให้นัดหมายแพทย์ล่วงหน้า ทั้งนี้ควรตรวจสอบเวลาบริการและตารางแพทย์อีกครั้งก่อนเดินทาง

ปวดข้อมือด้านนิ้วโป้งไม่ใช่เรื่องที่ต้องทนจนชิน

มือเป็นอวัยวะที่เราใช้งานแทบทุกนาที ตั้งแต่ตื่นมาหยิบโทรศัพท์ จับช้อน เปิดประตู ทำงาน ไปจนถึงอุ้มคนที่เรารัก เพราะอย่างนั้นอาการปวดเล็ก ๆ ตรงข้อมือจึงค่อย ๆ เปลี่ยนคุณภาพชีวิตได้มากกว่าที่คิด โดยเฉพาะเมื่อทุกครั้งที่ขยับต้องคอยระวังว่าจะเจ็บอีกหรือไม่

โรคเอ็นข้อมืออักเสบ De Quervain เป็นภาวะที่มีแนวทางดูแลหลายระดับ ตั้งแต่การปรับกิจกรรม พักเส้นเอ็น ใช้อุปกรณ์พยุง ใช้ยาหรือฉีดยาตามข้อบ่งชี้ ไปจนถึงการผ่าตัดในบางราย ประเด็นสำคัญคือไม่ควรรอให้อาการหนักก่อนจึงเริ่มดูแล หากความปวดเกิดซ้ำในตำแหน่งเดิมและเริ่มจำกัดการใช้มือ การตรวจให้รู้สาเหตุจะช่วยให้วางแผนกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจขึ้น