โรคอัมพาต

โรคอัมพาต

อัมพาตคือ ภาวะที่สมองขาดเลือด หรือมีเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอยังผลให้เซลล์ในสมองและการทำงานของสมองหยุดชะงัก อันจะมีผลตามมาทำให้ผู้ป่วยที่เป็นอัมพาตแสดงอาการอ่อนแรงของร่างกายซีกหนึ่งหรือทั้งสองซีก ในบางคนอาจจะหมดความรู้สึกของร่างกายซีกใดซีกหนึ่งหรือทั้งสองซีก บางรายอาจจะหมดสติ บางรายอาจจะตามองไม่เห็นบางรายอาจจะเดินไม่ได้ บางรายอาจจะพูดไม่ได้ บางรายอาจจะสับสน ทั้งนี้ทั้งนั้นผู้ป่วยบางคนอาจจะมีอาการชนิดถาวรหรือเป็นเพียงชั่วครั้งชั่วคราว เรียกว่า อัมพฤกษ์

ผู้ป่วยอัมพาตส่วนใหญ่จะเป็นผู้ป่วยที่สูงอายุ แต่อย่างไรก็ตามในผู้ป่วยที่อายุน้อย ก็อาจเกิดอัมพาตได้เช่นเดียวกัน ถ้ามีปัจจัยเสี่ยงโรคร่วมด้วย

 

อะไรเป็นสาเหตุของโรคอัมพาต?

สาเหตุที่สำคัญของโรคอัมพาตเกิดขึ้นเนื่องจาก :

  1. หลอดเลือดสมองตีบ (Cerebral Thrombosis) ภาวะเช่นนี้เกิดขึ้นเนื่องจากหลอดเลือดมีการแข็งตัวที่เรียกว่า Atherosclerosis จึงมีผลให้เลือดไปยังสมองได้น้อยและมีการตันในหลอดเลือดนั่นเอง
  2. การอุดตันในหลอดเลือด (Cerebral Embolism) สาเหตุเพราะมีก้อนเลือดหลุดมาจากที่ต่างๆของร่างกาย เช่น จากหัวใจแล้วมาอุดหลอดเลือดในสมอง จึงทำให้สมองขาดเลือดดังกล่าวแล้ว
  3. หลอดเลือดสมองแตก (Cerebral Haemorrhage) เกิดจากการที่หลอดเลือด ในสมองแข็งแล้วมีการแตกของหลอดเลือด จึงทำให้เลือดออกมาในเนื้อสมองหรือที่ฐานสมองยังส่งผลให้สมองขาดเลือดไปเลี้ยง
  4. การบีบตัวของหลอดเลือดในสมอง (Spasm of Artery) ภาวะนี้เกิดจากการที่มีการระคายเคืองของหลอดเลือดในสมอง จึงทำให้หลอดเลือดในสมองมีการหดตัวหรือบีบตัวอย่างรุนแรงยังส่งผลให้เลือดไปเลี้ยงสมองส่วนปลายไม่ได้ จึงเกิดอัมพาตขึ้น
  5. การอักเสบของหลอดเลือด (Arteritis) เกิดจากภาวะที่มีการอักเสบในสมอง เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ วัณโรคของสมองและมีผลทำให้หลอดเลือดของสมองอักเสบตามมา ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ
  6. อุบัติเหตุของสมอง (Head Injury) ภาวะที่มีอุบัติเหตุต่อสมองหรือภยันตรายต่อสมอง จะทำให้มีการฉีกขาดของหลอดเลือดและมีเลือดออกในสมองอาจจะกดหรือเบียด ทำให้เกิดอัมพาตขึ้นได้เช่นกัน
  7. เหตุอื่นๆ (Miscellaneous) สาเหตุอันนี้อาจจะเกิดจากส่วนอื่นๆได้มากมาย เช่น ผู้ป่วยที่ช็อก หรือผู้ป่วยที่ตกเลือดในตำแหน่งต่างๆ เช่น เลือดออกในกระเพาะอาหาร เลือดออกทางทวาร หรือผู้ป่วยท้องเสีย หรือผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดออกในช่องท้อง หรือผู้ป่วยที่ได้ยาบางชนิดแล้วทำให้ความดันโลหิตต่ำ ดังนั้น จึงทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองน้อยลง ผู้ป่วยจึงเกิดอัมพาตได้เช่นกัน

จากสาเหตุทั้งหลายดังกล่าวแล้วนั้น ย่อมสามารถนำไปสู่ภาวะที่สมองขาดเลือดถาวร(อัมพาต) หรือขาดเลือดชั่วคราว(อัมพฤกษ์) ได้

 

อาการเตือนของโรคอัมพาตมีอะไรบ้าง?

โรคอัมพาตนั้นเป็นภาวะที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และยังส่งผลให้เกิดความสูญเสีย หน้าที่การทำงานของร่างกายอย่างรุนแรง อย่างไรก็ตามผู้ป่วยบางรายอาจจะมีอาการเตือนก่อนล่วงหน้า ซึ่งถ้าเผื่อเราทราบไว้ก็จะสามารถทำให้ผู้ป่วยมาหาแพทย์และได้รับการวินิจฉัยและบำบัดรักษาได้อย่างทันท่วงที ดังนั้น เราควรรู้จักอาการเตือนของโรคอัมพาต ซึ่งมีดังต่อไปนี้ :

  1. อาการอ่อนแรงหรือไม่มีแรงครึ่งซีก หรืออาการชาของแขนหรือขา ซีกใดซีกหนึ่งของร่างกายเป็นครั้งคราว
  2. ภาวะที่พูดลำบาก กระตุกกระตักหรือพูดไม่ชัดโดยอาการเป็นชั่วคราว หรืออาจจะนึกพูดไม่ได้เป็นครั้งคราว
  3. ภาวะที่ตามืดหรือมองไม่เห็นไปชั่วครู่หรืออาจจะเห็นแสงผิดปกติ หรือเห็นภาพซ้อน
  4. ภาวะที่มีอาการชาหรืออ่อนแรงของใบหน้าซีกใดซีกหนึ่ง
  5. เกิดอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรงชนิดที่ไม่เคยปวดมาก่อน
  6. เกิดภาวะวิงเวียนบ้านหมุนหรือเป็นลม
  7. กลืนอาหารสำลักบ่อยๆ

 

โดย ศาสตราจารย์นายแพทย์นิพนธ์ พวงวรินทร์


บทความที่เกี่ยวข้อง


ศูนย์รักษาเฉพาะทาง