ก้อนถุงน้ำที่ข้อมือ (Carpal ganglion cyst)

ก้อนถุงน้ำที่ข้อมือ (Carpal ganglion cyst)

เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง ที่พบได้บ่อยที่สุดของบริเวณข้อมือ โดยมีผนังของก้อนถุงน้ำเป็นเยื่อบุข้อ หรือเยื่อหุ้มเส้นติดกับเอ็น ภายในก้อนถุงน้ำจะมีน้ำไขข้อบรรจุอยู่ ก้อนถุงน้ำนี้จะมีช่องติดต่อกับข้อมือ ตำแหน่งที่พบได้บ่อย คือ หลังข้อมือ อาจพบได้บริเวณด้านหน้าของข้อมือ

 

สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ทราบแน่ชัด ในผู้ป่วยบางราย อาจมีประวัติการบาดเจ็บจากการกระทบกระแทก หรืออาจจะเป็นผลจากการทำงานโดยเฉพาะงานที่ต้องมีการกระดกข้อมือขึ้นลงบ่อยๆ โดยมักพบในผู้หญิง ช่วงอายุ 20 - 40 ปี

 

อาการ มีก้อนนูนขึ้นมาลักษณะค่อนข้างแข็ง ผิวเรียบ ส่วนใหญ่กดไม่เจ็บ ในผู้ป่วยบางราย อาจมีอาการเมื่อย หรือ ปวดข้อมือบ้างเล็กน้อย เคลื่อนไหวข้อไม่สะดวก เนื่องจากก้อนถุงน้ำไปกดเบียดเส้นเอ็น หรือ เยื่อบุข้อ ถ้ากระดกข้อมือขึ้น หรือ งอข้อมือลงจะทำให้ขนาดของก้อนถุงน้ำเปลี่ยนแปลง เช่น ถ้าก้อนทางด้านหลังข้อมือ เมื่อกระดกข้อมือขึ้นขนาดก้อนจะเล็กลง หรือ คลำไม่ได้ แต่ถ้างอข้อมือลงก็จะโตขึ้นและแข็งมากขึ้น เป็นต้น ถ้าปล่อยไว้ก้อนก็มักจะโตขึ้น แต่จะค่อยๆ โตอย่างช้าๆ อาจใช้เวลานานหลายเดือน หรือ เป็นปี จึงจะผิดสังเกต

 

แนวทางการรักษา

  1. วิธีไม่ผ่าตัด ในรายที่ก้อนใหญ่แต่ผู้ป่วยไม่มีอาการและไม่กังวล ก็อาจปล่อยไว้โดยไม่ต้องผ่าออก เพราะก้อนถุงน้ำนี้ไม่ทำให้เกิดอันตราย และไม่กลายเป็นเนื้องอกร้ายแรง (มะเร็ง) ถ้าก้อนมีขนาดใหญ่และมีอาการปวดก็ควรลดการใช้ข้อมือ  ให้ข้อมืออยู่นิ่งๆสักพัก อาการปวดมักจะดีขึ้น ถ้ามีอาการปวดมากอาจจะรับประทานยาแก้ปวดลดการอักเสบ ใช้ผ้ายืดพันรอบข้อมือ หรือ ใส่เฝือกอ่อนประมาณ 1 สัปดาห์
  2. วิธีกดทำให้ก้อนแตกหรือวิธีเจาะดูดน้ำในก้อนออก ถ้าก้อนมีขนาดเล็กๆ ก็อาจกดให้ก้อนแตกออก แต่ถ้าก้อนมีขนาดใหญ่ ก็ควรใช้วิธีใช้เข็มเจาะก้อน แล้วดูดน้ำที่อยู่ภายในก้อนออก อาจจะฉีดยาสเตียรอยด์ร่วมด้วย หรือไม่ก็ได้ เมื่อก้อนแตกหรือ เมื่อดูดน้ำในก้อนออก ก้อนก็ยุบหายไป แต่วิธีนี้มีโอกาสที่จะเกิดก้อนซ้ำขึ้นมาใหม่ ประมาณ 35 - 70 %
  3. วิธีผ่าตัด แพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ แล้วก็เลาะเอาก้อนออก ถ้ามีหลายก้อนก็จะต้องผ่าตัด เอาก้อนออกให้หมด ในกรณีที่ช่องต่อเข้าไปในข้อมือมีขนาดใหญ่ ก็จะต้องตัดเยื่อหุ้ม ข้อมือบางส่วนออกไปด้วยแล้วเย็บซ่อมช่องที่เชื่อมต่อเข้าไปในข้อ มิฉะนั้นจะทำให้มีโอกาสเป็นซ้ำอีกได้ ถ้ารักษาด้วยวิธีผ่าตัดจะมีโอกาสเป็นซ้ำประมาณ 5 - 15 %

 

การดูแลหลังผ่าตัด 

  • หลังผ่าตัดพันผ้าและใส่เฝือกชั่วคราวให้ข้อมืออยู่นิ่งๆไว้ 10 -14 วัน
  • ยกแขนสูง กำนิ้วมือสลับกับเหยียดนิ้วมือบ่อยๆ เพื่อลดอาการบวม
  • ทำแผลเมื่อแผลซึม หรือ สกปรก ตัดไหม ประมาณ 7 - 10 วัน หลังผ่าตัด

                                                                           

  ศูนย์โรคกระดูกและข้อ

                                                                  โรงพยาบาลธนบุรี


ศูนย์รักษาเฉพาะทาง